Achilles Ratti – Papież Pius XI

10 lutego 2019 roku mija 80 lat od śmierci Papieża Piusa XI, wielkiego przyjaciela Polski i Polaków, założyciela Akcji Katolickiej.

Achilles Ratti urodził się w 1857 roku w Desio k. Mediolanu. Naukę rozpoczął w szkołach kościelnych, a po maturze wstąpił do seminarium duchownego, po którego ukończeniu, w 1879 roku, przyjął święcenia kapłańskie. Studiował prawo kanoniczne na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, teologię na dominikańskim Uniwersytecie Sapienza oraz filozofię w Akademii św. Tomasza. Uzyskał trzy doktoraty. Znał biegle kilka języków. W 1882 roku wrócił do Mediolanu poświęcając się pracy duszpasterskiej. Był też wykładowcą w tamtejszym seminarium. Przez pewien okres czasu pracował w Bibliotece Ambrozjańskiej w Mediolanie, odbył badania naukowe w wielu europejskich ośrodkach – był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli Kościoła w tamtym czasie. W 1919 roku otrzymał sakrę biskupią, w 1921 roku został wyniesiony do godności kardynała, natomiast w 1922 roku został wybrany na Stolicę Piotrową i przyjął imię Pius XI.

Jednak zanim Achilles Ratti został Papieżem Opatrzność Boża związała jego życie z naszą Ojczyzną w bardzo trudnym okresie jej historii. Dnia 25 kwietnia 1918 roku monsinior Achilles Ratti został mianowany przez papieża Benedykta XV wizytatorem na ziemie polskie i litewskie. W kilka miesięcy później, kiedy Polska odzyskała niepodległość został nuncjuszem apostolskim w Polsce. Do Warszawy przybył w pierwszych dniach czerwca 1918 roku, w święto Bożego Ciała i wziął udział w Warszawskiej procesji. Mówił, że „przyniósł Polakom Chrystusa w rękach”.

Swoją misję dyplomatyczną na polskiej ziemi rozpoczął od pielgrzymki na Jasną Górę. Kiedy po zakończeniu tej misji wracał do Rzymu, polscy biskupi w dowód wdzięczności za życzliwość dla Polski i Polaków ofiarowali mu kopię Cudownego Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej. Obraz ten umieścił w kaplicy letniej rezydencji papieskiej w Castel Gandolfo gdzie jest do dziś. Warto zwrócić uwagę na kilka faktów związanych z obecnością A. Rattiego w Polsce.

Kiedy w 1919 roku został mianowany biskupem, mając możliwość konsekracji w Mediolanie, na miejsce uroczystości wybrał Warszawę. 28 października 1919 roku w archikatedrze Warszawskiej w obecności wszystkich polskich biskupów oraz władz państwowych przyjął sakrę z rąk kard. Aleksandra Kakowskiego. Po uroczystości, podczas spotkania w Pałacu Prymasowskim powiedział: „Konsekrowany jestem na polskiej ziemi, przez Polaka, uważać się odtąd będę za polskiego biskupa i słowu temu wierny pozostanę”.

Kiedy Polska odzyskała niepodległość Achilles Ratti został akredytowany jako pierwszy po latach niewoli nuncjusz apostolski w Polsce. Za jego staraniem utworzono ordynariat polowy Wojska Polskiego , a na duszpasterza wyznaczono Stanisława Galla, którego kandydaturę on właśnie opiniował.

10 lutego 1919 roku Achilles Ratti uczestniczył w uroczystym otwarciu pierwszej sesji Sejmu Ustawodawczego. Dzień wcześniej odprawiono uroczysta Mszę św. w katedrze św. Jana, której przewodniczył nuncjusz apostolski Achilles Ratti.

Pobyt Achillesa Rattiego w Polsce przypadł na trudne czasy. Nie opuścił Warszawy w 1920 roku w momencie zagrożenia ze strony wojsk bolszewickich. Tym zaskarbił sobie ogromny szacunek i uznanie ze strony Polaków. Polacy w dowód wdzięczności dedykowali mu medal wybity przez Mennicę Polską w 1930 roku – w 10 rocznicę Cudu nad Wisłą – z następującym napisem: OJCIEC ŚWIĘTY PIUS XI W 1920 ROKU NIE OPUŚCIŁ WARSZAWY.

4 czerwca 1921 roku Ratti wyjechał z Warszawy żegnany uroczyście przez władze państwowe i przez warszawiaków. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski uhonorował go najwyższym z polskich odznaczeń – wielką wstęgą ORŁA BIAŁEGO.

W 1922 roku podczas konklawe Achilles Ratti został wybrany na Stolicę Piotrową i przybrał imię Pius XI. Uważany jest za papieża Akcji Katolickiej, której struktury stworzył i zadbał o rozwój stowarzyszenia we Włoszech, ale też w innych państwach Europy i Ameryki. Swoją życzliwość dla naszej Ojczyzny okazywał również będą papieżem. Cieszył się, kiedy w 1930 roku została powołana w Polsce Akcja Katolicka i wspierał duchowo rozwój stowarzyszenia. Z woli papieża Piusa XI współpraca świeckich z duchownymi w sprawach religijno-społecznych nabrała innego niż dotychczas charakteru. Akcja Katolicka skutecznie się rozwijała dając dowody swego przywiązania do Kościoła.

Dla całego Kościoła wielkim wydarzeniem była bulla Auspicantibus nobis, w której Ojciec Święty z okazji 50-lecia swego kapłaństwa ogłosił powszechny jubileusz.

Kardynał Aleksander Kakowski związany z Ojcem Świętym szczególnymi więzami przyjaźni jako jego konsekrator, wydał w styczniu 1929 roku orędzie do duchowieństwa i wiernych, w którym ogłosił między innymi, że dla upamiętnienia jubileuszu Ojca Świętego powziął zamiar wspólnie z kapitułą wznieść w stolicy Dom Katolicki imienia Papieża Piusa XI – ROMA, gdzie mają się skupić organizacje życia katolickiego.

Zawdzięczając tak wiele dobra i życzliwości dla Polski papieżowi Piusowi XI , w dniu 80 rocznicy Jego narodzin dla Nieba, pamiętajmy o ufnej modlitwie.

Elżbieta Olejnik